Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royol Library, Copenhagen.
LN 780 8° copy 1
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
LN 780 8° copy 1
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
LN 780 8° copy 1
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
LN 780 8° copy 1
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
LN 780 8° copy 1
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
LN 780 8° copy 1
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
LN 780 8° copy 1
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
LN 780 8° copy 1
\ASSE<11T10KES
QvmfopR^
CETTO,
In dijputationem (^ropojttie^ a Kicolao
Hemmingioy in S)ecembri,
anno Domini
1570.
IMPRESSIT LAFREN*
ttus Benedifft,
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
LN 780 8° copy 1
\VM HOCSIT CONSILIVM
ue^islatoris Dejf yt cum Ipnu
wriecipit contrarium yetet,^^
\contra cum ynum li)etat^ com
trarium pr^cipiat : fit yt fingularum
le^um decalo^ifint du^ehjpothefes^Dna
affirmatiua, negatiua altera,
2.
Sunt ergo huvM quintoe le^is duoe
hypothefes: Ne^atiua, non occides^ hoc
eUy tu homo non occides fcilicet quenu
nis hominem. ^ffirmatiua^ Vitam prox*
imi fouehis^ conferuahis^ tueheris.
Q^tio huius legis ex creatione homi*
nis intelli^itur y <s clare exprimitur
Genef^, lifidelicetj quiahomo efl co7u
ditu^ ad ima^inemi^ fimilitudine S)ej.
Fiftisautemhuiusle^is ejly Iptmu^
tuisofficijsy mutua.beneuolentia fo»
cietdihominuminter fefe coalefcaty
(i
m
\
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
LN 780 8° copy 1
conferuetuYy '^pt de !Deo reSle Joceripof
fint homines , "^ptj^ 'Ipiuant trmquille,
quietey honefe ^ fie in hac Ipita,
Qukquider^o adhuncfinem facit,
hac quinta le^e pr^ecipitur^ ^ quicquid
Ipelhuicfiniaduerfitury ^elquouis mo^
do eum inipedit^ Ipetatur.
6.
Hinc manifefium efi^non folmn ex*
ternumhomicidium prohiherihac lege:
'pjHi ^erumetiam omnia qu^ quouis 7nodo
gradii^ efie pofiunt ad homicidiumj ^s"
quoe humanam focietatem , quo mmm
fuauisfitiytranquilla impediant,
HiCc fimulrequiri etiam manifefiu
efiy ex generali lege fecundie tahuU,
quoe efiy diliges proximum tuumyt te»
ipfum.
(^iafr ^^^^ autemgradus ad externum ho*
> ^ micidimn plures, yt, co^itata^ afieBus,
""^ ^^^^
diBa<^faSlapugmntta cum dileSiio*
mproximi, p,
Exco^itationede proximo praua,
af-eSius fccri ?iafcuntur : yt impatien*
tiayfaHidiumy maleuoientia, contemp^
tiiSy iTrixcci^imKlaJra^ odium, inuidia,
indi^natiOjVnidiElce cupiditas, <jrmuU
tialtj. ,0.
HinCyhoceftexajfeElibuSy proru*
unt diEla contra proximumy "Vt conui*
ciayprobray obtreilationesy qu^e quouis
^ladio funt acutioray magisq.^ animum
proximi "^iulnerantyquagladius corpu^.
tu
FaSia confequuntur di&a, 'Vt iur*
^iuniy infultatioy prouocatioy pulfatio,
(Urhuiufiyiodimultay qtKe in ^eneribus
entimeratis continenttir.
12.
Hosgradusfcepe excipit externum
homiciditmty qiiod eft horrenda imagi:»
nts (Dei deslrticlio, ita enim Mofes att :
Gen:^.qtiiefftideritfanpmemhominis
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
LN 780 8° copy 1
Uim
m
perhominem effundetur fanguU eim:
^uiaad ima^inem !Dei fecit Imiinem,
(Porro ab hi(m le^is fententia multi
aherrarunty non attendentes le^itimos
huius legis limites e2r finesy quos im[>ri^
77iis in omnibm legibns confiderare o*
portet. ,4.
Trimti^ error ejl Manich^orumy
qui limites iuslos tranj^ref^i, legem hac
de non occidendoy interpr^tabantur hoc
7nodo : non occidesjf ylla Diuentia, Sed
horum errorem confutaty non folum reru
conditarum conditio : li^erumetiam The»
Jisfiib qua continetur h^ec hjpothefs,
Secundtis error eorum ejt, qm ptita*
runt hic prohiberi folummoddy ne quis
alium hominem occidaty non autem De*
tariyfiquis fe ipfim occiderit : 'Vt Sam^
fony ludasy Empedoclcsy CatOy Lucretia^
Senecay 7^tfas. td.
Tertioy hlc errant qui fe a crimine
j: j Imiu
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
LN 780 8° copy 1
homicidi) alienos efe putant, fi ro^ati
yoletem occiderint, Nam hic er quipe*
titfeoccidi, ((sr is qui occidit le^e homi*
cidijtenentur.
Quarto^aherrant <jr illi ah huim le*
^ls mente, qui exifiimant fihi licere ho*
fles ^ligtoniSy ^t Mahometijlas^
alios in ChriUum hlaJ^h<^mos priuato
arbitrio occidere. Nam potejlatem alie*
nam /ihi iD/urpant^ quod Sacrile^ij
quoddamgenm eji»
QuintOy aherrant quoq^ illi a fcopo
huim le^i^y quihoc praceptum contra
publicam iujliciam interpr^ta^itur^ non
difcernentes inter hominis faElum, O*
!Dei iudicium,quod exercetur per homi*
nem. Quare cum /impliciter lexait : 7ion
occides , concludunt nullo paBo licere
t}llum hominem occidere, nec publica,
nec priuata authoritate.
Ve^
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
LN 780 8° copy 1
m
Vemm cum IjU fententia, pugnat
<jr cum capite legisy <jr cum iufticiay<sr
cum manifejlo yerhfDeiy eam fu^ia*
mH^ Dt faljam^ <s human<e focietatis
fejlm.
20.
Manifejla eU lex de yindiEla homi*
cidijy Gen,^, ItemExo:2^, malejicum
non patieris yiuere Jiiper terram.
21,
Vt enim e re corporis humanieU,
putridum memhrum mature ahfcinderey
neparsjtnceratrahatur: ita falutis Jo*
cietatis human^e interejt^ noxios ar per*
nitiofos ciues emedio tollere, Jiemalum
^ymius paulatini ferpat in totum focieta*
tis corpus.
21,
Sextus error papijlarum csi^ qui
hoc pr^eceptum manum cohihere dicunt,
<y non animuni) quorum Ipanitas mani*
fejVior ejtj quam yt refutanda fit,
A\ Sepi
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
LN 780 8° copy 1
2;.
Septimo^aherrant ^uo^ tlHamente
huiiis le^iSj qui nullam iDincii&am licite
<!r ftne peccato expetipofe putant^ etjl
enim Magiftratui permittunt imgladij
l)t S)ei minijlrOy ad iram ei qui quod
malumeUfeccrit : tamen piosqui pert-
feElionis laudem qucerunt alienos efe ab
omni expetitione VindiB^ debere conte*
dnnt. Atq, ea de caufa prohibitionem
^indiEtce inter confilia numeranty in illa
falfadefinBionCj quadicunt Chriftum
alia pr^cepifcy alia conjiduifcy <s h^ec
poferiora ad perfeElionem pertinercy il*
la ad promifcuam Chrijlianorii turham,
24.
In huim fuce fententi^ defenfionemy
diEladomini, Matt. 5. nerefftatismafi
loy item henefacite ijsqui oderunt yos:
<srillud Tauliy noli '\finci a malo, fed
Yincebono malum : item illud^r^iihiyin*
diEla <!r e^^o retribuam, (sr huiufmodi
multa alia adferunt.
rec
ttri
f
m
mf
d
cnmi
[crip
m
nk
kri
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
LN 780 8° copy 1
4\
\(isk _
h
I
VerumcumexhiscUSlis <s* fimili*
hm comntur omnem ^indiSlam tollere,
non diUinguunt inter ea qu^e Jtmplici^
ter, <jr ea quce ex parte dicuntur^ qualia
fiint ea omnia^ qu^ead tollendam omnem
'\)indiBam torquent,
26.
ISLatiiS ejl autem hic error, ex eo
quod omnis h^refeos fons ejly yidelicet,
cum derealiqua a^itur^ eam ^ejiimant
imprudentes ex "^pno fcriptur^ loco, non
rehe intelleSio , (isr non circumferunt
animuniy "Vt par ejlet ^ per ipniuerjam
fcripturam, diSla omnia de re propojtta
conferentesy quam dili^entiam Epipha^
nius theoria yocat : Ji?ie qua nemo Jcrip*
turam reSie interpretaripoterit»
EU ftquidem h^c S)oSlorum apud
Hehr^eos fententia iperij^ima : quijion
aduertit quod fupra <sr infra in lihris
rcribitur .peruertit yerba (Dei yiuentis.
^ Nos
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
LN 780 8° copy 1
2$.
Nos er^o animum per totam fcrip*
tiiram circumferentes, depr^ehendimus
quadrupUcem yindi&am, Vtdelicety dif
ui?tam, HeroicaniyOrdinatamyiT teme^
rariam : quarum fola pojlrema damna*
tur "Verbo (Dei.
S)iuina VindiEla ejlyqua tpfDeus
immediate "Vlcifcitur offenfam^ qua ip*
Jius maie/las Ufa eU. Hanc DindiElayn
<sr occulte manifeTle exercety Jimili^
terinhacVita ^ pojlea, <jr efifupra
omnem legem,
30.
Hiecfemper iujlijlima eji^ 'ipt qu^
ah optimo !Deo profcifcatur : tametji
eius ratio7wn non Jatis intelligimws, 1>U
cifcitur f^pe peccata parentum in lihe*
ris, Ma^iftratmfcelera infuhditis.fub*
ditorum in capite^ "^onim flagitium in
multis, id^ iujiij^ime, quia iujlijii^
mus.
Hic
1$
■
jy/c /D^/ Vmdicantis fcrutari iudi^
cia temerarium ejly funt enim iudicia
S)ei ab)<J^ti6 muka^adeoyt menfura jen*
ftis nojlri <sr rationis capi non pofiint^
adorenna er^o hic !Dei iudicia^ac ipfum
timeamwSyne in nos ira ipfiHS e^tidatun
Heroica l^indiSla efl, qu^e xelo di^
uino accenfay Ipltionem fumit dehojlibus
fDeiy huius heroic<e yindifl^ exempla
habemus in Samfone, qui euerjione do*
mm hojles !Dei opprefiit : in Elia facer*
dotes Saalim^ duos quinqua^enarios
cum Juis militibus occidente: in Helif^eo
conuiciumnonferente puerorum: inlu*
dith fanSliJ^ima famina obtru?icante
Holofernem : in ChriUo eijciente emen^
tes er Didentes e templojlagello : in Te*
trOy qui mentientem ^nnaniam l^erbo
occidit.
H^c heroica ymdtBa pr^ter le^em
L
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
LN 780 8° copy 1
Jit communem y Quare hum rationem
non in le^e qu^ramuSy fed 3)eo illam re^
UnquamwSy quihunczslum "^pindiclce in
quibusdamexcitatj inteftimonium fu^e
iujlici^, 34.
Ordinata Vmdt^ia <is legitima ejly
qUiC fub lege continetur <(sr ex ordinatioi^ j
ne t)eij yel fecundum rcEiam rationem,
^el iuxta le^em poUticaniy yel ad pr^e^ l
Jcril^tum "Verbi T)ei exercetur ab eOy cui
eiiis potejias d !Dco eji conccjla. Hac or» \
dinatam ^oco quia oritur d bona caufty
proccdit per le^itima media^ ad bo»
mim aliquem finem.
Hac Tater contumaciam fdij pu^
?iit: hac pocda^o^ws rcbelUonem difcipU"
li cajti^at : hac miniUer Euangelij eum
quifcandalo ojfcndit^reprimit: hacMa*
j^ijlratus noxios ciues e medio tollit: hac
latrones,furesyaliofqJ)oUes ^Eior reio
publicit cohercet.
S ine hac yindi&a nec domus^ nec ci*
iiitciSy nec Ecckftct^ nec regnum^neC^U
la htimana focietas incolumis efe potejl,
70 nehcec yindicla excedat iu*
Jlos Umites^duo confiderentur: Dnum da
eoquipetit l^indiBam^ quo fit animo,
quem friem Jibiproponat^ ^^^id^ ^^^^^
"^pindiElce petitionem excitet. Sflterum
de minijlro iujlicice, cui '^indicayidi po^
teUa^ d S)eo data ejly quo fit aJfeBuy ai
quem fcopum rejficiat^ quid illi lice*
atj i^quidnon,
Quipetit yindi&am ftt aUenns ah
omni odioy in timore S)ei confu^iat ad
remedium diuinitus ordinatumy nihil
magis in yotis habeaty qua falatem eius
qui ojjendit, Atq. ita a minijlro iujlici^
petat defenjioneniy <s correclionem eius
qui U/ityac intucatur iuflos VnidiBcejL*
nesy yidclicety cohibitione fcelerumy pa*
cem,et quietem Jbcietatis humaniey^equi*
tatis <jr iujlici(€ conferuationeniyamoti'-
omm
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
LN 780 8° copy 1
onemfcandaliMrunionm re^ni Sa^
than^.regniChrtftipropa^attonem,^
^loriam (Dei. ^p.
Ho sfnes qui digne ^ftimat nonjo^
lum iniuriam fibi illatapuniripetit: ye*
rumetiam ma^no zelo ferturad ytndt^
Bam petendamdeijs qui yit^e turpttu*
dine, morumleuitate, <s fcandalo fact*^
untytdo&rinaEuan^elij atidiat maU
apud aduerfarios. '
Ideo dominm mandatyl>tft qutspec^ fm
caueritteconfcioy 'Iptillum primum ad* im
moneasipre, deindeidemfacmadhihi^ mi
to fratre aliquo, tandem fi nihil ejjfece* \m{
ris yt dicas ecclefice, '
Taulusobttirgat Corinthios confcios cjf;,^^
fceleris eius qui nouercam in yxore dux» BfQ.
it^quodadtantumfcelustacuerinty (Csr '
hominem qui tanti fcandali autor fuit
non coram Ecclefia accufauertnt.
42. _ ^ \)
J^erum fi/cekris commifiiratio ta^
lisfuerlty quodaccufatusinVtUdifcrU
men tncurratyfequenda efl regula Serfu
hardi^meliHs eflyt pereat '^^nus^ quani
^nitas^nec pugnat cum dileElione prox*
imipcenampeteredefla^itiofiy eft enint
tota jocieto/s humana magis ddigenda
quam ynui incorrigibilis,
. 4^
Minifler iuflici^e cuiyindicandipo^
tefla^ commifla efl^eo/dem flnesfibipro^
ponat, quos dixi accufatorem debere
afl?icere. [Deinde flt antmo incorrupto.
TertiOyfciat (e non fuam ipindtBam ex^
ercercy fed S)ei, <jr non Itcere fibi yel
parcere cutq^y yelaliquem abfoluerey ni/i
quem mens legis excipit. Scriptum eft
eniniy qui condemnatiuftuniy eriuflifi*
cat impitmylpter^ abominatio efl coram
!Deo:yerumhiC7?ia^naprudentia in iui>
dicerequiritur,
4.4..
Temerariayindi&afila damnatur
'tferbo <Dei(Dtdiximt0) yidelicet, cum
ycl
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
LN 780 8° copy 1
uel is qul nccufat cupUitate "^^indiEtie ar*
deat) et principaliter qu^erit pmam eius
qui ojf endit <y interitumiDel cum is qui
iudicat le^em ajfeclibws prauis contami^
naty<sr Utatur malo eiu^^ dequo fumit
yindiBam : quod^quumfity ^terqL homi*
cjfla coram !Dei tribunali iudicatur.
45-.
Eft ^ temeraria yifidi&a^onmibu^
modis damna?ida, quando lcefiiS iniuria
ftbi illatam per fe lolcifci molitur. Nam
quodDei ejl proprium, ipfe fceleratefibi
'y>endicat. Sed excipio defenftonis aufo- j
4)CDjcj necefitatemy ibi enim locum habet,
'^pimDi repellere licet» ^
4.6.
Efl illa cenfenda temeraria 'tfin*
diSla^qu^cumexerceturd minijlro iu*
Jlici^ey plus tamen mali adfert quam bo*
ni. Nullan^yindiBa cuiws finismalus
efty a pijs ejl expetenda^ aut exercenda.
'Beluarum enim potius ejl quam homi*
numtalisDindiiia. ^
Early European Books, Copyright© 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
LN 780 8° copy 1
♦
I
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
LN 780 8° copy 1
Early European Books, Copyright © 2009 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of the Royal Library, Copenhagen.
LN 780 8° copy 1